Pogadajmy o pieczy zastępczej
Zostanie rodziną zastępczą to ważna decyzja, dlatego naturalne jest, że pojawia się wiele pytań. Czasem ktoś może pomyśleć, że nie wypada o coś zapytać – my uważamy, że warto.
Rzetelna wiedza pomaga rozwiać wątpliwości i podejmować świadome decyzje. Poniżej zebraliśmy najczęściej pojawiające się pytania w formie „prawda czy fałsz?”.
Prawda czy fałsz: rodzic zastępczy po przyjęciu dziecka może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?
➡️ PRAWDA — rodzic zastępczy może skorzystać z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, jeśli przyjmie dziecko do 7 roku życia (w szczególnych warunkach do 10 roku życia)
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza może korzystać z ulg podatkowych?
➡️ PRAWDA — rodzice zastępczy mogą skorzystać z ulgi na dziecko w rocznym PIT za czas sprawowania pieczy zastępczej.
Prawda czy fałsz: singiel może być rodziną zastępczą?
➡️ PRAWDA — osobą prowadzącą rodzinę zastępczą może być także singiel. Nie trzeba być małżeństwem, najważniejsze są predyspozycje, stabilność i gotowość do opieki nad dzieckiem.
Prawda czy fałsz: osoba, która nie jest w stałym związku, nie może zostać rodziną zastępczą?
➡️ FAŁSZ — stan cywilny nie wyklucza pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Osoba samotna również może zostać rodziną zastępczą, jeśli spełnia wymagania określone w przepisach.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza sama wybiera dziecko?
➡️ FAŁSZ — dobór dziecka do rodziny zastępczej odbywa się przede wszystkim na podstawie potrzeb dziecka i możliwości rodziny. Najważniejsze jest bezpieczeństwo.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza "dostaje pieniądze" za wychowywanie dzieci?
➡️ PRAWDA — rodzina zastępcza otrzymuje świadczenia na utrzymanie dziecka, a rodziny zawodowe także wynagrodzenie za swoją pracę. To wsparcie ma pomóc zapewnić dziecku bezpieczeństwo i codzienne potrzeby.
Prawda czy fałsz: dzieci w pieczy mają kontakt z rodzicami biologicznymi?
➡️ PRAWDA — wiele dzieci w pieczy zastępczej utrzymuje kontakt z rodzicami biologicznymi, jeśli sąd uzna, że jest to bezpieczne i dobre dla dziecka.
Prawda czy fałsz: po 18. roku życia wychowanek zostaje bez wsparcia?
➡️ FAŁSZ — pełnoletni wychowankowie pieczy zastępczej mogą nadal otrzymywać wsparcie, m.in. pomoc na usamodzielnienie, naukę czy mieszkanie, jeśli kontynuują edukację i spełniają określone warunki.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza może wyjechać z dzieckiem na wakacje?
➡️ PRAWDA — rodzina zastępcza może wyjechać z dzieckiem na wakacje. W niektórych sytuacjach, szczególnie przy wyjazdach zagranicznych, potrzebne mogą być dodatkowe zgody lub ustalenia.
Prawda czy fałsz: trzeba mieć własny dom, żeby zostać rodziną zastępczą?
➡️ FAŁSZ — nie trzeba mieć własnego domu czy mieszkania. Ważne są bezpieczne i odpowiednie warunki dla dziecka.
Prawda czy fałsz: kandydat na rodzinę zastępczą musi być właścicielem mieszkania?
➡️ FAŁSZ — nie trzeba być właścicielem mieszkania. Ważne jest, aby kandydat zapewniał dziecku bezpieczne i odpowiednie warunki do życia, także w mieszkaniu wynajmowanym lub użyczonym.
Prawda czy fałsz: można zostać rodziną zastępczą po 50-tce?
➡️ PRAWDA — wiek sam w sobie nie wyklucza bycia rodziną zastępczą. Najważniejsze są zdrowie, stabilność, predyspozycje i gotowość do opieki nad dzieckiem.
Prawda czy fałsz: w pieczy zastępczej są tylko małe dzieci?
➡️ FAŁSZ — do pieczy zastępczej trafiają dzieci w różnym wieku — także starsze dzieci i nastolatki, które również bardzo potrzebują bezpiecznego domu i wsparcia.
Prawda czy fałsz: piecza zastępcza to adopcja?
➡️ FAŁSZ — piecza zastępcza i adopcja to dwie różne formy opieki nad dzieckiem. W pieczy zastępczej celem często jest powrót dziecka do rodziny biologicznej, a adopcja tworzy nową rodzinę na stałe.
Prawda czy fałsz: dzieci trafiają do rodziny zastępczej tylko na chwilę?
➡️ TO ZALEŻY — część dzieci przebywa w pieczy krótko, ale wiele spędza tam miesiące, a nawet lata. Wszystko zależy od sytuacji rodzinnej i decyzji sądu.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza dostaje pensję?
➡️ TO ZALEŻY — rodziny zastępcze otrzymują świadczenia na utrzymanie dziecka, ale wynagrodzenie („pensję”) mają przede wszystkim rodziny zastępcze zawodowe i prowadzący rodzinne domy dziecka.
Prawda czy fałsz: świadczenia dla rodzin zastępczych są opodatkowane?
➡️ FAŁSZ — świadczenia na utrzymanie dziecka wypłacane rodzinom zastępczym są zwolnione z podatku dochodowego.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza utrzymuje dziecko wyłącznie z własnych pieniędzy?
➡️ FAŁSZ — rodziny zastępcze otrzymują świadczenia i różne formy wsparcia na utrzymanie dziecka, choć często angażują też własne środki i ogrom pracy na co dzień.
Prawda czy fałsz: rodziny zastępcze dostają 800+
➡️ PRAWDA — dzieci przebywające w pieczy zastępczej również są objęte świadczeniem 800+, które otrzymuje rodzina zastępcza lub placówka sprawująca opiekę nad dzieckiem.
Prawda czy fałsz: dziecko w pieczy ma alimenty od rodziców biologicznych?
➡️ PRAWDA — pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie zwalnia rodziców biologicznych z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka. Jeżeli sąd zasądzi alimenty, są one należne dziecku i mogą być przekazywane na pokrycie kosztów jego utrzymania. Jednocześnie dziecko w rodzinie zastępczej otrzymuje wsparcie finansowe przewidziane dla pieczy zastępczej. Świadczenia te nie zastępują obowiązku alimentacyjnego rodziców biologicznych.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza może otrzymać dofinansowanie na remont lub dostosowanie pokoju po przyjęciu dziecka do pieczy zastępczej.
➡️ PRAWDA — w niektórych sytuacjach rodzina zastępcza może otrzymać wsparcie finansowe lub dofinansowanie związane z przygotowaniem miejsca dla dziecka. Zależy to m.in. od formy pieczy i decyzji PCPR.
Prawda czy fałsz: rodzice zastępczy mają płatny urlop wypoczynkowy?
➡️ FAŁSZ — rodzina zastępcza nie korzysta z urlopu wypoczynkowego na takich zasadach jak pracownik zatrudniony na etacie. Opieka nad dzieckiem trwa przez cały rok i nie można jej po prostu „zawiesić” na czas wyjazdu. W przypadku rodzin zastępczych zawodowych przepisy przewidują możliwość skorzystania z przerwy w pełnieniu funkcji. W tym czasie dziecku może zostać zapewniona opieka, np. przez rodzinę pomocową, a organizacja takiej przerwy odbywa się we współpracy z PCPR.
Prawda czy fałsz: zawodowa rodzina zastępcza ma umowę o pracę i wynagrodzenie?
➡️ FAŁSZ — zawodowa rodzina zastępcza otrzymuje wynagrodzenie, ale najczęściej działa na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z powiatem, a nie klasycznej umowy o pracę.
Prawda czy fałsz: świadczenia dla rodzin zastępczych zależą od wieku dziecka?
➡️ FAŁSZ — podstawowe świadczenia dla rodzin zastępczych nie zależą od wieku dziecka, choć w niektórych sytuacjach mogą przysługiwać dodatkowe formy wsparcia związane z jego potrzebami.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza dostaje pieniądze ‘za dziecko’?
➡️ FAŁSZ — rodzina zastępcza otrzymuje środki na utrzymanie i potrzeby dziecka, a nie „za dziecko”. Celem świadczeń jest zapewnienie mu bezpieczeństwa, opieki i codziennego wsparcia.
Prawda czy fałsz: praca zawodowa wyklucza bycie rodziną zastępczą?
➡️ FAŁSZ — praca zawodowa nie wyklucza bycia rodziną zastępczą. Wiele rodzin łączy opiekę nad dziećmi z aktywnością zawodową.
Prawda czy fałsz: PCPR pomaga finansowo w nagłych sytuacjach?
➡️ PRAWDA — w uzasadnionych sytuacjach PCPR może udzielić dodatkowego wsparcia finansowego lub pomocy związanej z nagłymi potrzebami dziecka i rodziny zastępczej.
Prawda czy fałsz: usamodzielniający się wychowanek może dostać pieniądze na start?
➡️ PRAWDA — usamodzielniający się wychowanek pieczy zastępczej może otrzymać pomoc finansową m.in. na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki czy zagospodarowanie na start w dorosłość.
Prawda czy fałsz: dzieci w pieczy zastępczej są „trudne”?
➡️ FAŁSZ — dzieci w pieczy mają za sobą trudne doświadczenia, dlatego najbardziej potrzebują bezpieczeństwa, cierpliwości i stabilnej relacji.
Prawda czy fałsz: rodzeństwo w pieczy zawsze trafia razem?
➡️ FAŁSZ — celem jest wspólne umieszczanie rodzeństwa, ale nie zawsze udaje się znaleźć rodzinę gotową przyjąć kilkoro dzieci jednocześnie.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza zostaje z problemami sama?
➡️ FAŁSZ — rodziny zastępcze mogą korzystać ze wsparcia PCPR, koordynatorów, psychologów i specjalistów.
Prawda czy fałsz: nastolatki też potrzebują rodzin zastępczych?
➡️ PRAWDA — starsze dzieci i nastolatki również potrzebują domu, relacji i poczucia bezpieczeństwa.
Prawda czy fałsz: dziecko może trafić do pieczy z dnia na dzień?
➡️ PRAWDA — czasem dzieci potrzebują natychmiastowego bezpiecznego miejsca z powodu kryzysowej sytuacji w rodzinie.
Prawda czy fałsz: rodzina zastępcza może powiedzieć „nie”?
➡️ PRAWDA — rodzina zastępcza ma prawo odmówić przyjęcia dziecka, jeśli w danym momencie nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniej opieki lub gdy jego potrzeby wykraczają poza możliwości rodziny. Najważniejsze jest dobro dziecka.
Prawda czy fałsz: dzieci w pieczy marzą o tym samym co inne dzieci?
➡️ PRAWDA — dzieci przebywające w pieczy zastępczej mają takie same marzenia i potrzeby jak ich rówieśnicy. Chcą czuć się kochane, bezpieczne i akceptowane. Marzą o bliskości, wspólnym spędzaniu czasu, uśmiechu, poczuciu przynależności i spokojnym domu.
